Γράφει η Κούκουζα Έλενα, Παιδαγωγός, MSc Psychology, Εκπαιδευόμενη στη Συνθετική Ψυχοθεραπεία
Το βασικό που πρέπει να θυμάται ένας γονέας είναι ότι όπως όλοι οι άνθρωποι θυμόμουν, το ίδιο συμβαίνει και στα παιδιά. Δεν είναι ρεαλιστικό να προσδοκούμε από τα παιδιά να είναι συνεχώς χαρούμενα. Αν ο στόχος μας είναι να μην τα δούμε ποτέ λυπημένα ή πληγωμένα και σπεύδουμε να τους αγοράσουμε ό,τι επιθυμούν για να μην τα βλέπουμε έτσι, τότε υπάρχει κίνδυνος να τα κακομάθουμε. Όλα τα συναισθήματα είναι χρήσιμα. Ο θυμός είναι η άμυνα ενάντια σε βαθύτερα συναισθήματα όπως ο φόβος, η ζήλια, η απογοήτευση και ο πόνος.
Μέσω του θυμού προστατεύεται ο εαυτός μας από τον υπερβολικό πόνο και έτσι τα αρνητικά συναισθήματα βρίσκουν μια διέξοδο. Το έργο των γονιών είναι να μάθουν στα παιδιά να διαχειρίζονται τον θυμό τους με υγιή τρόπο και πιο εποικοδομητικά. Πώς όμως μπορούμε να βοηθήσουμε τα παιδιά μας να διαχειριστούν τον θυμό τους;
Βοηθήστε το παιδί να αναγνωρίσει το συναίσθημά του
Το πρώτο πράγμα που πρέπει να κάνετε ως γονείς είναι να βοηθήσετε το παιδί να κατανοήσει τι είναι αυτό που αισθάνεται, αλλά και τον λόγο που η αντίδρασή του (αν είναι έντονη) σε αυτό το συναίσθημα δεν είναι επιθυμητή. Αφήστε το παιδί να βιώσει το αρνητικό συναίσθημα, τοποθετώντας το στο πλαίσιο της φυσιολογικής συμπεριφοράς. Για παράδειγμα, πείτε στο παιδί: «Καταλαβαίνω ότι αυτή τη στιγμή είσαι
πολύ θυμωμένος, γιατί δεν θες να διακόψεις το παιχνίδι σου και να πας για ύπνο κι εγώ στη θέση σου το ίδιο θα αισθανόμουν. Παρόλα αυτά έχουμε κάνει αυτή τη συμφωνία…». Στη συνέχεια εξηγήστε του για ποιο λόγο δεν είναι σωστός ο τρόπος έκφρασης του συναισθήματός του. Πείτε του, δηλαδή, «Όμως με το να πετάς τα παιχνίδια σου δε θα βοηθήσει σε αυτό».
Γίνετε ενεργητικός ακροατής
Είναι πολύ σημαντικό να δείξετε ειλικρινή προσπάθεια να καταλάβετε και να συναισθανθείτε την αναστάτωση του παιδιού σας. Αυτό από τη μία θα βοηθήσει εσάς να κατανοήσετε τις βαθύτερες αιτίες του θυμού και από την άλλη θα βοηθήσετε και το ίδιο το παιδί να καταλάβει γιατί είναι θυμωμένο. Αποδεχτείτε με σεβασμό όλες τις απαντήσεις του, ακόμα και αν είναι εναντίον σας. Χρησιμοποιήστε το ρήμα «νιώθω» μέσα στη συζήτηση, ώστε να δείξετε ότι έχετε αφουγκραστεί τα συναισθήματα του παιδιού σας και τα έχετε αποδεχτεί.
Μην στέλνετε το παιδί μακριά να ηρεμήσει μόνο του
Όταν ένα παιδί είναι θυμωμένο, να θυμάστε πως εκείνη τη στιγμή είναι που χρειάζεται περισσότερο την κατανόηση και την αγάπη σας. Μην αφήσετε το παιδί μόνο του με τα τρομακτικά συναισθήματά του, καθώς
αυτό θα το κάνει να νιώθει αβοήθητο. Μείνετε δίπλα το, ακουμπήστε το στην πλάτη και βοηθήστε το να καταλάβει αυτό που βιώνει λέγοντάς του: «Είναι εντάξει να αισθάνεσαι θυμωμένος. Όλοι μερικές φορές
νιώθουμε έτσι». Με αυτόν τον τρόπο μαθαίνετε στο παιδί να μη φοβάται για τα συναισθήματά του, κάνοντάς το ταυτόχρονα να αισθάνεται ασφάλεια.
Παραμείνετε ψύχραιμοι-Γίνετε πρότυπο για το παιδί
Ο καλύτερος τρόπος να διδάξετε στα παιδιά σας πώς να διαχειρίζονται τον θυμό τους είναι να γίνετε το πρότυπό τους!
Αρκετές φορές οι γονείς αισθάνονται και οι ίδιοι εκτός ελέγχου, όταν το παιδί τους έχει εκρήξεις θυμού, με αποτέλεσμα να αντιδρούν και εκείνοι το ίδιο. Φωνάζοντας, όμως, σε ένα θυμωμένο παιδί, ενισχύεται αυτό που ήδη νιώθει, δημιουργώντας με αυτόν τον τρόπο μεγαλύτερη ένταση και εκνευρισμό. Αυτό που πρέπει να κάνετε, όσο δύσκολο και εάν είναι, είναι να επιδείξετε ψυχραιμία και να ελέγξετε εκείνη τη στιγμή το δικό σας συναίσθημα. Έτσι, θα αποτελέσετε παράδειγμα για τα παιδιά σας, τα οποία σταδιακά θα μάθουν να αντιδρούν με τον ίδιο τρόπο.
Διδάξτε στο παιδί τεχνικές ελέγχου του θυμού
Ίσως ένα από τα καλύτερα εργαλεία που μπορείτε να προσφέρετε στο παιδί σας είναι να του δείξετε τρόπους, ώστε να μάθει να διαχειρίζεται τον θυμό του τη δεδομένη στιγμή. Είναι σύνηθες ένα μικρό παιδί να μην
μπορεί να ελέγχει τα συναισθήματά του, με αποτέλεσμα να χάνει τον έλεγχο, να ουρλιάζει, να χτυπάει, να μιλάει άσχημα ή να πετάει αντικείμενα. Σε αυτή την περίπτωση μπορείτε να προτείνετε στο παιδί όταν είναι θυμωμένο είτε να χτυπήσει κάποιο μαξιλάρι, ώστε να εκτονωθεί, είτε να ζωγραφίσει ή ακόμα και να γράψει σε ένα χαρτί τον λόγο που έχει θυμώσει και στη συνέχεια να το σκίσει σε πολλά κομματάκια. Επίσης, μπορείτε να του πείτε να πάρει για αρχή 3 βαθιές ανάσες και στη συνέχεια να μετρήσει αργά από μέσα του ως το 10. Όταν το παιδί είναι ήρεμο βοηθήστε το να βρει εποικοδομητικούς τρόπους εκτόνωσης των συναισθημάτων του, γράψτε τους σε ένα χαρτί και κολλήστε το στο ψυγείο. Δείτε τον θυμό ως μια καλή ευκαιρία για σωστή διαπαιδαγώγηση του παιδιού σας!